Για την πρόληψη των θρομβοεμβολικών επεισοδίων σε άτομα με θρομβοφιλικούς παράγοντες κινδύνου, που δεν έχουν εκδηλώσει, μέχρι στιγμής, κάποιο επεισόδιο και ιδιαίτερα για την πρόληψη της υποτροπής σε ασθενείς που έχουν ήδη εμφανίσει επεισόδιο θρόμβωσης, εφαρμόζουμε προληπτικά μέτρα, που διακρίνονται σε μη φαρμακευτικά και φαρμακευτικά.

Μη φαρμακευτικά μέσα

-Δεν θα πρέπει να παίρνετε αντισυλληπτικά δισκία ή θερα­πεία ορμονικής υποκατάστασης και αν καπνίζετε, θα πρέ­πει να διακόψετε το κάπνισμα.

-Δεν θα πρέπει να σηκώνετε υπερβολικό βάρος, όπως επί­σης δεν θα πρέπει να ασκείτε επικίνδυνα αθλήματα ή να αθλείστε υπερβολικά. Η ήπια άσκηση είναι ευεργετική και να την επιδιώκετε. Ιδανικά αθλήματα αποτελούν η κολύμβηση, το ποδήλατο, το τρέξιμο και το βάδην.

-Εάν είστε υπέρβαρος, θα πρέπει να χάσετε βάρος· έχει αποδειχθεί πως η παχυσαρκία αποτελεί ανεξάρτητο παράγο­ντα κινδύνου πρόκλησης θρομβοεμβολικών επεισοδίων.

-Επειδή η αφυδάτωση ευνοεί την θρόμβωση, επιβάλλεται η λήψη αρκετών υγρών, ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μή­νες. Εφόσον η κατάστασή σας το επιτρέπει, πρέπει να λαμ­βάνετε τουλάχιστον 2 λίτρα την ημέρα.

-Να αποφεύγετε τα στενά ρούχα, ιδιαίτερα τα στενά παντε­λόνια.

Εάν πάσχετε από φλεβική ανεπάρκεια ή έχετε υποστεί θρόμβωση των κάτω άκρων, δεν θα πρέπει να εκτίθεστε σε θερμοκρασίες πάνω από 30ο C. Έτσι, θα πρέπει να αποφεύγε­τε την ηλιοθεραπεία, τα θερμά λουτρά, τη σάουνα, την το­ποθέτηση θερμοφόρας στα πόδια σας. Καλό είναι, κατά τη διάρκεια της ημέρας, να καταβρέχετε τα πόδια σας με δρο­σερό νερό (16-18ο C), δύο με τρεις φορές, για μερικά λεπτά.

-Δεν θα πρέπει να κάθεστε ή να στέκεστε ακίνητοι συνεχώς, για πάνω από μία ώρα. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, ανά τα­κτά διαστήματα πρέπει να περπατάτε για λίγα λεπτά.

Θα πρέπει να φοράτε άνετα υποδήματα, χωρίς ψηλά τακού­νια. Αν είναι πάνω από 6 εκ., προκαλούν προβλήματα στις φλέβες και τα πόδια, και θα πρέπει να τα αποφεύγετε. Προσπαθείτε να περπατάτε ξυπόλητοι, όσο το δυνατόν περισσότερο, κάνει καλό.

-Όταν κάθεστε, καλό είναι να έχετε τα πόδια σας απλωμένα, π.χ., σ’ ένα σκαμπό. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για όσους έχουν πρησμένα πόδια (οιδήματα), ενώ θα πρέπει να αποφεύγετε να κάθεστε σταυροπόδι.

-Για την πρόληψη νέου θρομβοεμβολικού επεισοδίου αλλά και την αποφυγή ανάπτυξης μεταθρομβωτικού συνδρόμου, απαραίτητη είναι η εφαρμογή ειδικού καλτσόν.

Επιπλοκή της εν τώ βάθει φλεβικής θρόμβωσης των κάτω άκρων αποτελεί και το μεταθρομβωτικό ή μεταφλεβιτιδικό σύνδρομο Υπολογίζεται ότι το 30% των ασθε­νών θα αναπτύξει μεταθρομβωτικό σύνδρομο μέσα στα επό­μενα 10 χρόνια από το επεισόδιο της θρόμβωσης. Το σύνδρομο οφείλεται στη στάση του αίματος στα κάτω άκρα, που προκαλείται από την καταστροφή των φλεβικών βαλβίδων, συνεπεία της θρόμβωσης. Εκδηλώνεται με οιδήματα, κιρσούς, αλλαγή του χρώματος του δέρματος και με άτονα έλκη.

Το καλτσόν είναι ειδικό και θα πρέπει να ασκεί συγκεκριμένη πίεση στις φλέβες (30–40 mmΗg). Πρέπει να το φοράτε αμέσως μετά από το επεισόδιο της θρόμβωσης και για τουλάχιστον δύο χρόνια. Πολύ μεγάλη σημασία, για την αποτελεσματικότητά του, έχει ο τρόπος που πρέπει να το φοράτε. Πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι, να ανυψώνετε τα πόδια για 20 με 30 λεπτά, σε γωνία 50°- 60°, ώστε οι φλέβες να αδειάζουν από το αίμα που περιέχουν και να υποχωρεί το οίδημα. Όταν είστε ξαπλωμένοι, δεν είναι απαραίτητο να φοράτε το καλτσόν.

Εναλλακτικά, μπορείτε να φοράτε ειδική κάλτσα, που να φτάνει πάνω από τη μεσότητα του μηρού και της οποί­ας το λάστιχο, που έχει στο τέλος της, δεν θα πρέπει να σφίγγει το πόδι Κάλτσες, που φτάνουν μέχρι το γόνατο ή κάτω από αυτό, δεν είναι κατάλληλες και θα πρέπει να αποφεύγονται.

Φαρμακευτικά μέσα

-Εάν έχετε αυξημένα επίπεδα (πάνω από το φυσιολογικό) ομοκυστεΐνης στο αίμα σας, είναι απαραίτητη η λήψη φυλ­λικού οξέος.

-Όταν πρόκειται να εκτεθείτε σε κάποιον επιπρόσθετο κίν­δυνο για την ανάπτυξη θρόμβωσης, όπως είναι

α) Οι μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις,

β) Οι σοβαροί τραυματισμοί,

γ) Η εγκυμοσύνη και η λοχεία,

δ) Ο μακροχρόνιος κλινοστατισμός και

ε) Τα μεγάλης διάρκειας ταξίδια,

τότε, εκτός από τα γενικά μέτρα πρόληψης που αναφέρθηκαν (ταχεία κινητοποίηση, αποφυγή αφυδάτωσης, εφαρμο­γή καλτσόν κ.λπ.), είναι απαραίτητο, πολλές φορές, να λά­βετε και αντιπηκτική αγωγή για προφύλαξη, με τη μορφή των μικρού μοριακού βάρους ηπαρινών, για όσο διάστημα υφίσταται ο επιπλέον κίνδυνος. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί­ται σε ενήλικες ασθενείς, οι οποίοι φέρουν γύψινη επίδεση, λόγω κατάγματος των κάτω άκρων. Είναι γενικά παραδεκτό ότι οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να καλύπτονται με προφυλακτική δόση μΜΒΗ, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, ακόμα κι αν δεν έχουν άλλους παράγοντες κινδύνου για θρόμ­βωση. Η αγωγή θα πρέπει να διαρκεί μέχρι να αφαιρεθεί ο γύψινος επίδεσμος και κινητοποιηθεί πλήρως ο ασθενής.

Σε ασθενείς με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης θρομβοεμβολικού επεισοδίου, όπως, π.χ., είναι όσοι έχουν υποστεί ήδη επανειλημμένα επεισόδια θρόμβωσης, εφαρμόζεται μακροχρό­νια αντιπηκτική αγωγή, ακόμα και εφ’ όρου ζωής.